Куәлік бойынша нұсқаулық
Қазақстанда мопедке жүргізуші куәлігі: санат, жас, тіркеу
2025 жылғы 5 сәуірден бастап Қазақстанда мопед механикалық көлік құралы болып саналады. Оны басқару үшін A1 кіші санатты куәлік (A және B санаттары да жарайды), нөмірі бар мемлекеттік тіркеу және түймеленген мотошлем керек. A1 санатын 16 жастан бастап автомектепті бітірген соң алуға болады. Куәліксіз жүргенің үшін 20 АЕК айыппұл салынады: 2026 жылы бұл 86 500 ₸.
Мопед деп нені айтады
«Жол жүрісі туралы» Заң: «мопед – қозғалтқышының көлемі елу текше сантиметрден аспайтын іштен жану қозғалтқышымен не электр қозғалтқышымен жабдықталған және ең жоғары конструктивтік жылдамдығы сағатына елу километрден аспайтын екі немесе үш дөңгелекті механикалық көлік құралы». Мокиктер мен скутерлер де мопедке теңестірілген, ал 2026 жылғы 25 тамыздан бастап қозғалтқышы бар велосипедтер де осы қатарға қосылды. Заңда олар үшін қуат шегі белгіленбеген.
Қандай куәлік керек
Мопедтер A1 кіші санатына жатады. Егер сенде A немесе B санатты куәлік болса, бұл кіші санатты бөлек алудың қажеті жоқ: A санатты куәлік A1 кіші санатындағы көлік құралдарын, ал B санатты куәлік A1 және B1 кіші санаттарындағы көлік құралдарын басқару құқығын растайды. C және D санаттарының өзі мопед басқару құқығын бермейді.
Нешe жастан және қалай алуға болады
Заң бойынша A1 кіші санатындағы көлік құралдарын басқару құқығы «он алты жасқа толған адамдарға» беріледі. Жолы кез келген куәлікті алғандағыдай: автомектеп, медициналық анықтама, СпецЦОН-да теориялық емтихан (40 минутта 40 сұрақ, 32 дұрыс жауап берсең — тапсырдың) және автодромда екі дөңгелекті мотоциклмен практикалық емтихан.
Тіркеу, нөмір және сақтандыру
Мопедтер мотоциклдер сияқты мемлекеттік тіркеуге жатады, ал тіркеуден өтпеген механикалық көлік құралдарының жол жүрісіне қатысуына тыйым салынады. Тіркеу СпецЦОН-да жүргізіледі; Салық кодексі бойынша баж — тіркеу туралы куәлік үшін 1,25 АЕК (2026 жылы 5 406 ₸) және мототранспортқа арналған нөмір белгісі үшін 1,4 АЕК (6 055 ₸), бұған қоса тіркеу алымы алынады. Тіркелген мопед міндетті техникалық байқаудан өтуге тиіс. Иесі міндетті сақтандыру шартын жасамаған көлік құралын басқаруға тыйым салынады; ІІМ түсіндірмесіне сәйкес бұл мопедтерге де қатысты.
Қайда жүруге болады және не міндетті
Мопед жүру бөлігімен жүреді: оған жол жиегімен, тротуармен, жаяу жүргіншілер жолымен және велосипед жолымен жүруге тыйым салынады, автомагистральға шығуға болмайды. Жүргізуші де, жолаушы да түймеленген мотошлемде болуы керек. Мопедтің артқы орындығында 16 жасқа толмаған жолаушыларды тасымалдауға тыйым салынады.
2026 жылғы айыппұлдар
Мопед үшін кез келген механикалық көлік құралы сияқты жауап бересің. Куәліксіз немесе тиісті санатсыз жүру — 20 АЕК (86 500 ₸), бір жыл ішінде қайталанса — 30 АЕК (129 750 ₸). Тіркеусіз немесе нөмірсіз жүру — 10 АЕК (43 250 ₸). Түймеленген мотошлемсіз жүру — 5 АЕК (21 625 ₸). Тротуармен, жаяу жүргіншілер жолымен немесе жол жиегімен жүру — 15 АЕК (64 875 ₸). Техникалық байқаусыз жүру — 5 АЕК (21 625 ₸). Басқаруды куәлігі жоқ адамға беру — 50 АЕК (216 250 ₸). Мас күйінде басқару — көліктегідей 15 тәулікке қамаққа алу және 7 жылға көлік құралдарын басқару құқығынан айыру.
Жаттықтырғышта — тақырыптың әр сұрағының талдауы, аралық қайталау және СпецЦОН форматындағы емтихан. Тегін, қазақ және орыс тілдерінде.
Telegram-да ашуЖиі қойылатын сұрақтар
Қазақстанда 49 текше сантиметрлік мопедке куәлік керек пе?
Иә. 2025 жылғы 5 сәуірден бастап мопед механикалық көлік құралы болып саналады, оны басқару үшін A1 кіші санатты куәлік керек; A және B санаттары да жарайды.
Мопедпен нешe жастан жүруге болады?
16 жастан: осы жастан бастап A1 кіші санатын алуға болады.
B санатты куәлікпен мопед басқаруға бола ма?
Иә. B санатты куәлік A1 және B1 кіші санаттарындағы көлік құралдарын басқару құқығын растайды.
Мопедті тіркеп, нөмір алу керек пе?
Иә. Мопедтер мемлекеттік тіркеуге жатады; тіркеусіз немесе нөмірсіз жүргенің үшін 10 АЕК айыппұл салынады (2026 жылы 43 250 ₸).
Электрвелосипед мопед бола ма?
2026 жылғы 25 тамыздан бастап заң қозғалтқышы бар велосипедтерді мопедтерге теңестіреді, заңда қуат шегі жоқ. 2026 жылғы 1 қазандағы жағдай бойынша ҚР ЖЖЕ-дегі анықтамалар әлі жаңартылмаған, сондықтан іс жүзінде қалай қолданылатынын полициядан нақтылаған жөн.
Мопедпен куәліксіз жүргені үшін айыппұл қанша?
20 АЕК — 2026 жылы 86 500 ₸; бір жыл ішінде қайталанса — 30 АЕК (129 750 ₸). ҚР ӘҚБтК 612-бабы.
