Куәлік бойынша нұсқаулық
Қазақстандағы оң жақтан кедергі: кім кімге жол береді
«Оң жақтан кедергі» — бұл мына ереже: өту кезектілігін бағдаршам, реттеуші немесе белгілер айқындамаса, басқа көлік құралы өзіне оң жақтан жақындап келе жатқан жүргізуші жол береді. Қазақстан ЖЖЕ-де ол 56 және 103-тармақтарда жазылған. Төменде — ереже қай жерде қолданылады, қай жерде қолданылмайды және СпецЦОН-дағы емтиханда немен жиі қателеседі.
Қағидаларда не жазылған
ҚР ЖЖЕ 103-тармағы: «Маңызы бірдей жолдардың қиылысында рельссіз көлік құралдарының жүргізушісі оң жақтан жақындап қалған көлік құралына жол береді». 56-тармақ осы қағиданы қалған барлық жерлерге қолданады: «Көлік құралдары жүрісінің траекториясы қиылысатын, ал өту кезектілігі Қағидаларда айқындалмаған жағдайларда, көлік құралы өзіне оң жақтан жақындап қалған жүргізуші жол береді». Бірінші тармақ басымдық белгілері жоқ қиылыстар туралы. Екіншісі аулаларға, автотұрақтарға, алаңдарға және Қағидаларда жеке сипатталмаған кез келген жағдайға қатысты.
Ереже қай жерде қолданылады
Маңызы бірдей жолдардың қиылысында: онда бағдаршам да, реттеуші де, басымдық белгілері де жоқ. Аулаларда, автотұрақтарда, сауда орталықтары мен жанармай құю станцияларының аумағында ереже 56-тармақ бойынша қолданылады. Жиі ұмытылатын тағы екі жағдай бар. Қиылыста басты жол бағытын өзгертсе, басты жолдағы жүргізушілер бір-бірімен маңызы бірдей жолдардың қиылысындағы қағида бойынша өтеді. Қосалқы жолдардағы жүргізушілер де өзара дәл солай өтеді (102-тармақ).
Ереже қай жерде қолданылмайды
Қиылыс реттелетін болса, бағдаршамның немесе реттеушінің сигналдары қолданылады. Басымдық белгілері болса, көлік қай жақтан келе жатқанына қарамастан, қосалқы жолдағы жүргізуші басты жолдағыға жол береді (101-тармақ). Маңызы бірдей жолдардың қиылысында трамвай, оның жүру бағытына қарамастан, рельссіз көлік құралдарының алдында артықшылыққа ие болады (103-тармақ). Солға бұрылғанда немесе кері бұрылғанда сен қарсы бағыттан тура немесе оңға жүріп келе жатқандарға жол бересің (104-тармақ) — олардың оң жақта не сол жақта болуы маңызды емес. Ал қайта құрылғанда жолағын өзгертпей тура жүріп келе жатқандарға жол береді, тек бір мезгілде қайта құрылғанда ғана оң жақтағыға жол береді (51-тармақ).
Жолдардың маңызы бірдей екенін қалай анықтауға болады
Басты жол — 2.1, 2.3.1–2.3.3 немесе 5.1 белгілерімен белгіленген жол немесе топырақ жолға қатысты қатты жабындысы бар жол. Басымдық белгілері жоқ және екі жолдың да жабындысы болса, қиылыс маңызы бірдей жолдардың қиылысы болып саналады. Жабындыны анықтау мүмкін болмаса (қараңғы, балшық, қар) және белгілер жоқ болса, 105-тармақ бойынша сен өзіңді қосалқы жолдасың деп есептеуге тиіссің. Бұл — емтиханның сүйікті тұзағы: суретте белгі көрінбесе, оң жақтан кедергіні қолданбас бұрын оны жол жиегіндегі тіректен ізде.
Жол бермесең не болады
ҚР ӘҚБтК 594-бабының 2-бөлігі бойынша қиылыстардан басым құқықпен өтетін көлік құралына жол беру талабын орындамағаны үшін 15 АЕК айыппұл салынады, 2026 жылы бұл — 64 875 ₸. Бір жыл ішінде қайталанса — 20 АЕК (86 500 ₸). Ереже 56-тармақ бойынша қолданылатын аулада немесе автотұрақта 595-баптың 3-бөлігі қолданылады — сол 15 және 20 АЕК. Осының салдарынан материалдық залал келтірілген ЖКО болса, 610-бап қолданылады: 20 АЕК (86 500 ₸).
Жаттықтырғышта — тақырыптың әр сұрағының талдауы, аралық қайталау және СпецЦОН форматындағы емтихан. Тегін, қазақ және орыс тілдерінде.
Telegram-да ашуЖиі қойылатын сұрақтар
Оң жақтан кедергі — Қазақстан ЖЖЕ-нің қай тармағы?
103-тармақ (маңызы бірдей жолдардың қиылысы) және 56-тармақ (өту кезектілігі Қағидаларда айқындалмаған кез келген траектория қиылысы). Тармақтардың нөмірлері ІІМ-нің қолданыстағы № 534 бұйрығы бойынша берілген.
Оң жақтан кедергі аулада және автотұрақта қолданыла ма?
Иә. Онда әдетте басымдық белгілері болмайды, ал өту кезектілігін Қағидалар айқындамайды. Сондықтан 56-тармақ бойынша өзіне көлік оң жақтан жақындап келе жатқан жүргізуші жол береді.
Екеуі де басты жолмен келе жатса, ал басты жол бұрылса, кім кімге жол береді?
Бағытын өзгертетін басты жолдағы жүргізушілер бір-бірімен маңызы бірдей жолдардың қиылысындағыдай өтеді: басқа көлік оң жағынан келе жатқан жүргізуші жол береді (102-тармақ). Қосалқы жолдардағылар алдымен басты жолдағылардың бәрін өткізеді, ал өзара да оң жақтан кедергі ережесімен өтеді.
Трамвай сол жақта болса, оған жол беру керек пе?
Маңызы бірдей жолдардың қиылысында — иә: трамвай, оның жүру бағытына қарамастан, рельссіз көлік құралдарының алдында артықшылыққа ие болады (103-тармақ).
Оң жақтан кедергіні өткізбесем, айыппұл қанша?
15 АЕК, яғни 2026 жылы 64 875 ₸: қиылыста — ҚР ӘҚБтК 594-бабының 2-бөлігі бойынша, аулада немесе автотұрақта — 595-баптың 3-бөлігі бойынша. Бір жыл ішінде қайталанса — 20 АЕК (86 500 ₸).
