Куәлік бойынша нұсқаулық
Қазақстанда қай жерде басып озуға тыйым салынған және айыппұл қанша
Қазақстанда басып озуға ЖЖЕ-нің 81-тармағында аталған алты жағдайда тыйым салынған. Олардың қатарында қарсы бағыттағы қозғалыс жолағына шығатын реттелетін қиылыстар, жаяу жүргіншілер бар жаяу жүргінші өткелдері, темір жол өткелдері мен олардың алдындағы 100 метр бар. Басып озу қағидаларын бұзғаның үшін 15 АЕК айыппұл салынады (2026 жылы 64 875 ₸), ал тыйым салынған жерде қарсы бағыттағы жолаққа шықсаң, 6 айға көлік құралдарын басқару құқығынан айырылуың мүмкін.
Басып озу деген не
Қағидалар бойынша басып озу дегеніміз — алда келе жатқан бір немесе бірнеше көлік құралынан алып жатқан жолақтан шығып, кейін оған қайта оралу арқылы озып кету. Егер сен өз бағытыңдағы көршілес жолақпен жылдамырақ жүріп, бұрынғы жолағыңа қайтып оралмасаң, бұл озып кету болып саналады, басып озуға қатысты тыйымдар оған қолданылмайды. Рельссіз көлік құралдарын сол жақтан басып озуға болады; оң жақтан тек солға бұрылу сигналын беріп, маневрге кіріскен көлікті ғана басып озуға рұқсат (78-тармақ).
Тыйым салынған алты жағдай
81-тармақ бойынша басып озуға мына жағдайларда тыйым салынады: 1) қарсы бағыттағы қозғалыс жолағына шығып, реттелетін қиылыстарда; 2) реттелмейтін қиылыстарда бағытын өзгертетін басты жолмен және басты жол болып табылмайтын жолмен жүргенде; 3) жаяу жүргінші өткелдерінде, онда жаяу жүргіншілер болған кезде; 4) темір жол өткелдерінде және олардың алдындағы жүз метрден жақын жерде; 5) басып озып немесе айналып өтіп бара жатқан көлік құралын; 6) өрдің соңында және көрінуі шектеулі басқа учаскелерде қарсы бағыттағы қозғалыс жолағына шығып, сондай-ақ 3.20 және 3.22 белгілерімен белгіленген учаскелерде. Екінші жағдайдағы ерекшеліктер: бағытын өзгертетін басты жолда оң жақтан басып озуға рұқсат етіледі; басты жол болып табылмайтын жолда — айналма қозғалысы бар қиылыстарда басып озуға, бүйірлік тіркемесі жоқ екі доңғалақты көлік құралдарын басып озуға және оң жақтан рұқсат етілген басып озуға болады.
3.20 «Басып озуға тыйым салынады» белгісі
Сағатына 30 километрден кем жылдамдықпен жүріп келе жатқан жекелегендерден басқа, барлық көлік құралдарын басып озуға тыйым салынады. Белгі орнатылған жерден оның артындағы ең жақын қиылысқа дейін, ал елді мекенде қиылыс болмаса — елді мекеннің соңына дейін не 3.21 «Басып озуға тыйым салынатын аймақтың аяқталуы» белгісіне дейін әрекет етеді. 3.22 белгісі осындай тыйымды рұқсат етілген ең жоғары массасы 3,5 т артық жүк автомобильдеріне енгізеді, ал тракторларға көлік-арба және велосипедтерден басқа барлық көлік құралдарын басып озуға тыйым салады. 1.1 тұтас сызығымен бөлінген және (немесе) 3.20 белгісімен белгіленген екі жолақты жолда қарсы бағыттағы қозғалыс жағына шығуға тыйым салынады (62-1-тармақ), екі жақты қозғалысы бар үш жолақты жолда сол жақ шеткі жолаққа шығуға тыйым салынады (62-тармақ).
Басып озар алдында
77-тармақ сенен мыналарға көз жеткізуді талап етеді: сен шығатын жолақ жеткілікті қашықтықта бос; артыңнан келе жатқан көлік басып озуды бастамаған; алдыңдағы көлік солға бұрылу сигналын бермеген; басып озғаннан кейін басып озылған көлікке кедергі келтірмей, өз жолағыңа орала аласың. Басып озылып жатқан жүргізушіге жылдамдықты арттыру немесе өзге де әрекеттер арқылы басып озуға кедергі жасауға тыйым салынады (80-тармақ). Төрт және одан көп жолағы бар екі жақты қозғалыс жолдарында қарсы бағыттағы қозғалыс жағына шығуға мүлдем тыйым салынады (61-тармақ).
Айыппұл және құқықтан айыру
Басып озу қағидаларын бұзу — ҚР ӘҚБтК 596-бабының 2-бөлігі: 15 АЕК айыппұл, 2026 жылы 64 875 ₸; бір жыл ішінде қайталанса — 30 АЕК (129 750 ₸). Егер басып озу Қағидаларда тыйым салынған жерде қарсы бағыттағы қозғалыс жағына шығумен байланысты болса — 6 айға көлік құралдарын басқару құқығынан айыру (3-бөлік), ал материалдық залал келтірілсе — 9 айға.
Жаттықтырғышта — тақырыптың әр сұрағының талдауы, аралық қайталау және СпецЦОН форматындағы емтихан. Тегін, қазақ және орыс тілдерінде.
Telegram-да ашуЖиі қойылатын сұрақтар
Қазақстанда қай жерде басып озуға болмайды?
Қарсы бағыттағы жолаққа шығатын реттелетін қиылыстарда, бағытын өзгертетін басты жолмен және басты емес жолмен жүргенде реттелмейтін қиылыстарда, жаяу жүргіншілер бар жаяу жүргінші өткелдерінде, темір жол өткелдерінде және олардың алдындағы 100 метрден жақын жерде, өрдің соңында және көрінуі шектеулі учаскелерде, 3.20 және 3.22 белгілерінің аймағында; сондай-ақ өзі басып озып немесе айналып өтіп бара жатқан көлікті басып озуға болмайды (ҚР ЖЖЕ 81-тармағы).
«Басып озуға тыйым салынады» белгісінің аймағында басып озғаны үшін айыппұл қанша?
3.20 белгісі бар екі жолақты жолда қарсы бағыттағы қозғалыс жағына шығуға тыйым салынған (62-1-тармақ), сондықтан қарсы бағыттағы жолаққа шығып басып озу ҚР ӘҚБтК 596-бабының 3-бөлігі бойынша 6 айға көлік құралдарын басқару құқығынан айыруға әкеледі. 2-бөлік бойынша 15 АЕК айыппұл (2026 жылы 64 875 ₸) қарсы бағыттағы жолаққа тыйым салынған шығусыз басып озу қағидаларын бұзғаны үшін салынады.
3.20 белгісінің аймағында тракторды басып озуға бола ма?
Иә, егер ол жалғыз болса және сағатына 30 км-ден баяу жүріп келе жатса: белгі сағатына 30 километрден кем жылдамдықпен жүріп келе жатқан жекелегендерден басқа барлық көлік құралдарын басып озуға тыйым салады. Бірақ бұл ретте жол таңбасының тұтас сызығын кесіп өтуге бәрібір болмайды.
Қиылыста басып озуға бола ма?
Реттелмейтін қиылыста — егер сен бағытын өзгертпейтін басты жолмен келе жатсаң. Реттелетін қиылыста — қарсы бағыттағы қозғалыс жолағына шықпай.
Басып озудың озып кетуден айырмашылығы неде?
Басып озу алып жатқан жолақтан шығып, оған қайта оралумен байланысты. Озып кету — өз бағытыңдағы көршілес жолақпен жылдамырақ жүру; басып озуға қатысты тыйымдар оған қолданылмайды.
