Куәлік бойынша нұсқаулық
Қазақстанда қос тұтас сызық: айыппұл ма, құқықтан айыру ма
Қазақстанда тұтас немесе қос тұтас сызық арқылы қарсы жүріс жағына шыққаның үшін 6 айға көлік құралдарын басқару құқығынан айырады. Бұл солға бұрылыс немесе кері бұрылу болса да солай. Қарсы жаққа шықпай тұтас сызықты қиып өтсең, 3 АЕК-тен (2026 жылы 12 975 ₸) бастап айыппұл салынады. Жалғыз тұтас сызықты тек екі жағдайда ғана қиып өтуге рұқсат етіледі.
Сызықтар нені білдіреді
1.1 сызығы жалғыз тұтас сызық. Ол қарама-қарсы бағыттағы көлік ағындарын бөледі және қауіпті жерлерде жолақтардың шекарасын белгілейді. 1.3 сызығы қос тұтас сызық. Ол төрт және одан да көп жүру жолағы бар жолдарда қарама-қарсы бағыттағы ағындарды бөледі. Жалпы ереже біреу: «1.1 – 1.3 сызықтарын қиып өтуге тыйым салынады».
Тұтас сызықты қашан қиып өтуге болады
Ерекшеліктер тек жалғыз сызықтарға ғана қатысты: «1.1 және 1.2 сызықтарын көлік құралын жол жиегінде тоқтату үшін, ал 1.1 сызығын ерекшелік ретінде кедергіні айналып өту кезінде, егер оны осы ерекшелікке жүгінбей орындау мүмкін болмаса, қиып өтуге рұқсат етіледі». Кедергі деп жолақта тұрған және сол жолақпен әрі қарай жүруге мүмкіндік бермейтін қозғалмайтын объектіні айтады. Кептеліс немесе аялдамада тұрған автобус оған жатпайды: «Кептеліс немесе осы жүру жолағында осы Қағидалардың талаптарына сәйкес тоқтаған көлік құралы кедергі болып табылмайды». 1.3 қос тұтас сызығы үшін ерекшелік жоқ: оны кедергіні айналып өту үшін де, аулаға бұрылу үшін де қиып өтуге болмайды.
Қарсы жаққа шығуға қай жерде тыйым салынған
Төрт және одан да көп жолағы бар екі жақты жүрісті жолдарда қарсы жүріс жағына шығуға тыйым салынады (61-тармақ). 1.1 тұтас сызығы және (немесе) 3.20 белгісі бар екі жолақты жолда да шығуға болмайды (62-1-тармақ). Үш жолақты жолда шеткі сол жақ жолаққа, яғни қарсы жүріс жолағына, шығуға болмайды (62-тармақ).
Құқықтан айыру: 596-баптың 3-бөлігі
ҚР ӘҚБтК: «Егер бұл жол жүрісі қағидаларында тыйым салынған жағдайларда, жолдың жүру бөлігінің қарсы бағытта жүруге арналған жағына, оның ішінде кері бұрылып немесе бұрылыс жасап шығу – алты ай мерзімге көлік құралдарын басқару құқығынан айыруға әкеп соғады». Қарапайым жүргізуші үшін бұған балама айыппұл қарастырылмаған. Егер бұл ретте көліктер немесе өзге мүлік бүлінсе, құқықтан 9 айға айырады. Айыппұл тек құқығынан айыруға болмайтын адамдарға ғана салынады. Заң бойынша құқықтан айыру қолданылмайтын адамдарға 30 АЕК (129 750 ₸) салынады (3-1-бөлік). Құқығынан бұрын айырылған немесе мүлде құқығы жоқ адамдарға 50 АЕК (216 250 ₸) салынады (5-бөлік).
Қашан тек айыппұл салынады
Тұтас сызықты қарсы жүріс жағына шықпай қиып өту, мысалы бір бағыттағы жолақтар арасында тұтас сызық арқылы жолақ ауыстыру, әдетте жол таңбасы талаптарын сақтамау болып саналады. Бұл үшін ҚР ӘҚБтК 601-бабы бойынша 3 АЕК (2026 жылы 12 975 ₸) айыппұл салынады, бір жыл ішінде қайталанса 10 АЕК (43 250 ₸). Егер дәл осы әрекет жүру бөлігінде орналасу немесе басып озу қағидаларын бұзу ретінде сараланса, айыппұл жоғарырақ: 596-баптың 2-бөлігі бойынша 15 АЕК (64 875 ₸). Жеті тәулік ішінде төлесең берілетін 50 % жеңілдік тек айыппұлдарға қолданылады. Санкциясы құқықтан айыру болса, жеңілдік берілмейді.
Баяу жүретін көлікті тұтас сызық арқылы басып озу
3.20 «Басып озуға тыйым салынады» белгісінің ерекшелігі бар: сағатына 30 километрден кем жылдамдықпен жүріп келе жатқан жекелеген көлік құралдарын басып озуға болады. Бірақ бұл ерекшелік жол таңбасы қағидаларына емес, тек басып озуға салынған тыйымға қатысты. Сондықтан тракторды басып озу үшін де тұтас сызықты қиып өтуге болмайды.
▶ ЖЖЕ тест: Басып озу ▶ ЖЖЕ тест: Жол таңбасы
Тақырып бойынша ережелер қысқаша
Жаттықтырғышта — тақырыптың әр сұрағының талдауы, аралық қайталау және СпецЦОН форматындағы емтихан. Тегін, қазақ және орыс тілдерінде.
Telegram-да ашуЖиі қойылатын сұрақтар
Қазақстанда қос тұтас сызықты қиып өткені үшін не болады?
Егер бұл ретте қарсы жүріс жағына шықсаң, 6 айға көлік құралдарын басқару құқығынан айырады (ҚР ӘҚБтК 596-бабының 3-бөлігі). Залал келтірілсе, 9 айға айырады.
Қос тұтас сызық арқылы бұрылыс немесе кері бұрылу жасағаны үшін құқықтан айыра ма?
Иә. Бапта қарсы жаққа шығу, «оның ішінде кері бұрылып немесе бұрылыс жасап» шығу деп тікелей жазылған.
Кедергіні тұтас сызық арқылы айналып өтуге бола ма?
1.1 жалғыз сызығы арқылы болады, бірақ тек басқаша айналып өту мүмкін болмаса ғана. 1.3 қос тұтас сызығы үшін мұндай ерекшелік жоқ. Кептеліс пен Қағидаларға сәйкес тоқтаған көлік құралы кедергі болып саналмайды.
Қарсы жаққа шықпай тұтас сызықты қиып өткені үшін айыппұл қанша?
Әдетте ҚР ӘҚБтК 601-бабы бойынша 3 АЕК салынады, 2026 жылы бұл 12 975 ₸. Бір жыл ішінде қайталанса, 10 АЕК (43 250 ₸). Әрекет 596-баптың 2-бөлігі бойынша сараланса, 15 АЕК (64 875 ₸).
50 % жеңілдікпен төлеуге бола ма?
601-бап бойынша айыппұлды жеті тәулік ішінде жеңілдікпен төлеуге болады. Қарсы жаққа шыққаның үшін қарапайым жүргізушіге айыппұл емес, құқықтан айыру тағайындалады, сондықтан бұл жағдайда жеңілдік жоқ.
